Po przeszczepieniu płuc pacjenci z mukowiscydozą nadal powinni przestrzegać zasad izolacji od innych osób chorych na mukowiscydozę ze względu na ryzyko zakażeń krzyżowych. Zakażenia te, wywoływane najczęściej przez bakterie takie jak Pseudomonas aeruginosa, Burkholderia cepacia complex, Achromobacter xylosoxidans czy Mycobacterium abscessus, stanowią poważne zagrożenie dla biorców przeszczepów, u których układ odpornościowy jest dodatkowo osłabiony przez leki immunosupresyjne.
Dlaczego izolacja nadal obowiązuje?
Po transplantacji układ odpornościowy pacjenta jest celowo osłabiany, aby zapobiec odrzutowi przeszczepionego narządu. Niestety, to obniżenie odporności sprawia, że organizm jest szczególnie podatny na infekcje – zwłaszcza te wywołane przez drobnoustroje oportunistyczne, często obecne u innych chorych z mukowiscydozą.
Osoby z mukowiscydozą mają tendencję do przewlekłej kolonizacji dróg oddechowych patogenami, które mogą być niezwykle trudne do eradykacji i często są oporne na liczne antybiotyki. Zakażenia te mogą przebiegać u biorców przeszczepów w sposób gwałtowny i zagrażać życiu.
Obowiązujące środki ostrożności
Zalecenia dotyczące zapobiegania zakażeniom krzyżowym po przeszczepieniu obejmują:
- unikanie kontaktu z innymi pacjentami z CF (także po przeszczepieniu),
- przestrzeganie zasad higieny (dezynfekcja rąk, noszenie maseczek w sytuacjach ryzyka),
- nierejestrowanie się do wspólnych grup wsparcia dla osób z CF, które funkcjonują stacjonarnie (online są bezpieczniejsze),
- unikanie wspólnych pobytów w sanatoriach, szpitalach czy hostelach dla pacjentów po transplantacji, jeśli przebywają tam inni chorzy na mukowiscydozę.
Zalecenia międzynarodowe i polskie
Zarówno wytyczne amerykańskiej National Cystic Fibrosis Foundation (CFF), jak i Europejskiego Towarzystwa Mukowiscydozy (ECFS) jednoznacznie podkreślają konieczność izolacji – także w okresie po przeszczepieniu. Również polskie ośrodki transplantacyjne i CF wdrażają politykę zapobiegania zakażeniom krzyżowym, zgodne z tymi standardami.
Podsumowanie
Pacjent po przeszczepieniu płuc, choć technicznie „bez choroby płuc CF”, nadal jest pacjentem z mukowiscydozą i immunosupresją. Ryzyko ciężkiego zakażenia pozostaje wysokie. Dlatego kontakty z innymi chorymi na mukowiscydozę – zarówno przed, jak i po przeszczepie – powinny być ograniczone do minimum i odbywać się wyłącznie z zachowaniem rygorystycznych zasad bezpieczeństwa.