Dzieci chore na mukowiscydozę (CF) mają zwiększone zapotrzebowanie energetyczne w porównaniu do zdrowych rówieśników. Wynika to z kilku czynników charakterystycznych dla tej choroby – m.in. przewlekłych infekcji dróg oddechowych, zwiększonego wysiłku oddechowego, zaburzeń wchłaniania składników odżywczych, a także zwiększonego tempa metabolizmu.
Kaloryczność diety u dzieci z mukowiscydozą
Zgodnie z aktualnymi zaleceniami klinicznymi, dzieci z mukowiscydozą powinny spożywać dziennie od 110% do nawet 200% kalorii w porównaniu do zdrowych rówieśników w tym samym wieku, zależnie od ich indywidualnego stanu zdrowia, masy ciała, aktywności fizycznej i przebiegu choroby. Typowy przedział to zazwyczaj:
- 120–150% zapotrzebowania energetycznego zdrowego dziecka.
Na przykład, jeśli zdrowe dziecko w wieku przedszkolnym (3–6 lat) potrzebuje około 1300–1500 kcal dziennie, to dziecko z CF może potrzebować od 1600 do nawet 2300 kcal. U dzieci starszych te wartości będą proporcjonalnie wyższe.
Dlaczego zapotrzebowanie kaloryczne jest wyższe?
- Zwiększona praca oddechowa – przewlekła obturacja oskrzeli, obecność gęstej wydzieliny oraz infekcje dróg oddechowych wymagają od chorego dziecka większego wysiłku oddechowego.
- Zaburzenia wchłaniania – większość dzieci z CF cierpi na zewnątrzwydzielniczą niewydolność trzustki, co prowadzi do niedostatecznego trawienia i wchłaniania tłuszczów, białek i witamin.
- Przewlekły stan zapalny i infekcje – nasilają katabolizm i zwiększają potrzeby metaboliczne organizmu.
- Niedobory masy ciała i zaburzenia wzrastania – są powszechne, stąd potrzeba nie tylko pokrycia zapotrzebowania, ale też nadrobienia zaległości.
Znaczenie prawidłowej podaży kalorii
Odpowiedni stan odżywienia jest silnie skorelowany z lepszą funkcją płuc, mniejszą liczbą zaostrzeń choroby oraz ogólnie lepszą jakością życia i długością życia. Niedowaga pogarsza rokowanie, dlatego zespół opiekujący się pacjentem powinien regularnie oceniać stan odżywienia dziecka i modyfikować dietę oraz suplementację.
Dzieci z CF powinny spożywać dietę wysokokaloryczną, bogatą w tłuszcze, z dodatkiem enzymów trzustkowych (dawkowanych indywidualnie do posiłków) oraz suplementami witaminowymi – szczególnie ADEK i dodatkowo solą, zwłaszcza w okresach zwiększonego pocenia się (upały, gorączka, aktywność fizyczna).